Natuurlijk wisten wij buurtgenoten allang dat de Basiliek van de heilige Nicolaas, zoals de Nicolaaskerk officieel genoemd wordt, niet alleen een van de mooiste kerken van de stad is maar ook dat het interieur wonderschoon is en heel wat prachtige kunstwerken herbergt. Met ingang van 4 juli weet de hele wereld dat ook, want de Nicolaas behoort vanaf dat moment tot het ‘grootste museum van Nederland’.

We lopen zo gemakkelijk dat schattige kerkje in dat beeldige Italiaanse dorpje in en menigeen staart in een Franse kathedraal bewonderend naar de fantastische schilderingen en de fraaie bouwstijl. Maar in eigen land lopen maar weinig mensen zomaar een kerkgebouw binnen. Ja met kerst, een huwelijk of een uitvaart, maar dan let je toch meer op wat er om je heen gebeurt en heb je minder oog voor de kunstschatten van de kerk.

Het Museum Catarijneconvent in Utrecht, het rijksmuseum voor christelijke kunst, nam met het project ‘het grootste museum van Nederland’ het initiatief om samen met elf kerken en twee synagogen de kunst in deze godshuizen dichter bij de mensen te brengen. Amsterdam is daarin goed vertegenwoordigd met niet alleen de Nicolaas maar ook de Portugese Synagoge op het Mr. Visserplein. De overige godshuizen zijn over het hele land verspreid.

Natuurlijk blijven de aangesloten kerken en synagogen gratis toegankelijk, alleen voor een audiotour betaal je een kleine bijdrage. De audiotour  leidt je langs de kunstschatten in de kerk. Zo kom je in de Nicolaas meer te weten over de zandstenen figuren die de preekstoel sieren, over de gebrandschilderde ramen, de 58 meter hoge koepel en over Sint-Nicolaas, beschermheilige van de kerk en van Amsterdam. Tal van kunstenaars hebben aan het interieur gewerkt. Zo zijn de veertien kruiswegstaties gemaakt door de Amsterdamse schilder Jan Dunselman. Het verhaal gaat dat hij voor zijn schilderingen buurtbewoners als model uitkoos. Het zou zomaar kunnen dat Amsterdammers hierop nog het gezicht van een voorouder ontdekken. De kerk die zo’n 130 jaar geleden werd gebouwd, stond ooit aan het open havenfront en werd ook wel ‘Kathedraal aan ’t IJ’ genoemd. Dat vereist vandaag de dag veel fantasie want echt zicht op het IJ is er niet meer. Maar er zijn nog steeds plekken aan de IJ-oevers waar vandaan de Nicolaas met z’n magnifieke koepel en torens als een eeuwig baken te zien is. Tijdens de openingsuren kun je gerust naar binnen lopen voor de audiotour maar als museumbezoeker ga je niet uitgebreid rondlopen als er op dat moment een eredienst aan de gang is. En natuurlijk ben je hier altijd welkom voor een moment van bezinning.

Voor de audiotour is de kerk van dinsdag t/m vrijdag geopend van 11.00-12.30 en van 13.00-16.00 uur en op maandag en zaterdag van 12.00-12.30 en 13.00-15.00 uur. Op zondag is de basiliek uitsluitend geopend voor het bijwonen van een viering. Kijk ook op: www.nicolaas-parochie.nl en voor meer informatie over het ‘Grootste Museum van Nederland’op www.grootstemuseum.nl