Het uit begin zeventiende eeuw daterende Huis de Pinto werd in de afgelopen vier eeuwen meermalen door de sloophamer bedreigd maar zie, anno 2017 staat dit monumentale pand in de Antoniebreestraat nog steeds fier recht overeind. Sterker nog, dankzij een initiatief van een groep bewoners uit de buurt is Huis de Pinto een bruisend cultureel centrum geworden waar je voor een zeer redelijke entreeprijs (en soms zelfs gratis) naar mooie muziek, klassiek, pop of werelds, kan luisteren, een lezing kan bijwonen, films bekijken of foto- en schilderexposities bezichtigen. Ook voor kinderen zijn er regelmatig voorstellingen. Verder kun je bijna dagelijks naar binnen lopen om in de leeszaal een boek, tijdschrift of krant te lezen.

Door de eeuwen heen heeft Huis de Pinto tal van functies geherbergd. Het oorspronkelijke woonhuis werd door een bewindvoeder van de VOC gebouwd recht tegenover de ingang van het Zuiderkerkhof. Het huis is gebouwd op een stuk of zes percelen en bestond uit het dubbele woonhuis en een groot pakhuis aan de achterzijde bij de Snoekjesgracht met een stal en een koetshuis. De buurt stond in die dagen als artistiek bekend vanwege de vele kunstschilders en kunsthandelaren die hier woonden. Aan de andere kant van de Sint Antoniesluis bevond zich de jodenbuurt met winkels, marktkramen, scholen en synagogen.

Tegen het eind van de zeventiende eeuw liet toenmalige eigenaar David de Pinto het pand grondig verbouwen. De buitenkant werd verfraaid met een zandstenen gevel en vanaf die tijd stond het pand bekend als het Huis de Pinto. Het bleef nog tot halverwege de achttiende eeuw in handen van de familie. De nieuwe eigenaar was een apotheker die de stal, het koetshuis en het pakhuis apart doorverkocht en alleen het woonhuis behield. Zo tegen het einde van de negentiende eeuw kwam het voormalige patriciërshuis leeg te staan waarna zich er diverse bedrijfjes en werkplaatsen vestigden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de huizen van weggevoerde Joden in de omgeving grotendeel gesloopt vanwege het grote tekort aan brandhout gedurende de ijskoude winter van 1944/45. Toen aan het eind van de oorlog de meeste joodse bewoners niet meer terugkeerden, werden vele ontmantelde en verkrotte woningen gesloopt. Het Huis de Pinto bleef staan maar werd in de zestiger jaren van de vorige eeuw door de gemeente gekocht om te kunnen slopen voor de aanleg van een vierbaans snelweg dwars door de Nieuwmarktbuurt. Daarbij had het bestuur grootse plannen met de buurt. Hier zou hoogbouw verrijzen met hotels en kantoren. De aanleg van de metro paste daar precies bij.

Gelukkig is het nooit zover gekomen. De buurt kwam in opstand en de geplande snelweg stopte abrupt op de Sint Antoniesluis. Het beeldje van de schildpad op de sluis markeert de plek waar met de snelweg gestopt werd. Huis de Pinto werd gekraakt door de vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en een paar jaar daarna kwam het pand in handen van het Amsterdams Monumenten Fonds. Die liet het vervallen gebouw restaureren waarna het op de lijst van rijksmonumenten kwam te staan. Sinds 1998 is het pand in handen van Stadsherstel.

Lange tijd heeft de OBA (Openbare Bibliotheek) in Huis de Pinto een door de buurt zeer gewaardeerd filiaal gehad. Toen dat in 2012 werd opgeheven, leek het er op dat Huis de Pinto zijn functie voor de buurt zou gaan verliezen. Maar deze keer wist een groep betrokken studenten, samen met buurtbewoners, het Huis de Pinto voor de buurt te behouden met aantrekkelijke voorstellingen en exposities die maandelijks wisselen. Zo staan er voor maart een tweetal films op het programma: 8 maart vrouwendag met “Facing Mirrors” en op 12 maart “Fukushima mon Amour”.

Kijk voor het hele programma en aanvangstijden op de site van Huis de Pinto.

(bron o.a. Wikipedia, bron foto www.huisdepinto.nl)