Archief voor maart 2017

Slagerij Vet verbouwd

Om je een ongeluk te schrikken! Loop je een paar weken geleden op een zondagmiddag niets vermoedend over de Zeedijk. Je kijkt eens links, je kijkt eens rechts en dan plotseling valt je oog op de plek waar slagerij Vet hoort te zitten. Hoort te zitten ja, want het was leeg. Totaal leeg, van de kelder tot en met het plafond, de muren, alles was weg. Wat nu? Weer een nutella/ijs/wafel/pannenkoek/donutshop?

Gelukkig kon slager Huib Vet snel de situatie nader toelichten, er was slechts een verbouwing aan de gang. Pfffffft wat een opluchting. Slagerij Vet is een van die doorzetters die ook in de roerige jaren tachtig van de vorige eeuw vol bleef houden en dus niet weg te denken is van de Zeedijk.

“Was ook wel een keer tijd hoor”, vertelt de slager. “De laatste verbouwing was zo’n zeventien jaar geleden. Op zaterdag hebben we nog volop onze klanten geholpen en zondagmiddag om half zes was de hele zaak gestript.”

De winkel is dus echt tot op het bot verbouwd. Het resultaat is prachtig ook al lijkt het op eerste gezicht gewoon de slagerij zoals die altijd was. Maar alles is nieuw en fris en de toonbank is een stuk hoger dan de vorige zodat de riblapjes, de varkenshaasjes en de gekookte worst – om maar een paar van de diverse soorten vlees en vleeswaren te noemen – er op z’n voordeligst uitzien. Ook vertrouwd is het klantenbankje dat weer op dezelfde plek staat. “We hebben het helemaal zo gelaten zelfs geen verfje”. Dat bankje staat er al zolang als de winkel bestaat en dat is best lang.

In 1945 opende de grootvader van de huidige slager hier zijn slagerij. Het was maar een klein mannetje zodat de winkel al snel in de buurt bekend stond als het kleine slagertje. Ook toen zijn boomlange zoon en later zijn eveneens lange kleinzoon Huib de zaak overnam, bleef het nog lange tijd het kleine slagertje heten. Nu niet meer. De oude garde is of overleden of woont ergens anders. Ja tante Stien, trouwe klant van het eerste uur, die voorheen dagelijks vlees kwam halen en dan een kopje koffie nuttigde op het beroemde klantenbankje, komt nog wel eens langs op haar scoot-mobiel.

Ook net als voorheen is het spitsuur tussen de middag wanneer de broodjesklanten komen. Broodje Zeedijk is nog steeds favoriet maar ook hier is een enorme keus aan broodjes en beleg. En hoe mooi er ook verbouwd is, het blijft dringen en soms staan klanten zelfs buiten in de rij. Dat deert niemand want wachten op je beurt bij slagerij Vet is net het bijwonen van een stand-up comedian show. Er wordt dan ook veel gelachen en je kunt maar beter geen haast hebben. Dan moet je toch echt wat eerder komen.

Ze kunnen er weer even tegenaan met hun mooie zaak. Op naar de volgende zeventien jaar en ja, dan is het bereiken van 100 jaar nog maar een peulenschil.

 

(op de foto van links naar rechts Anja, Huib, Richelle en Rik)

Amsterdam Oude Stad koestert de historie

Ruim acht jaar geleden kwam de eerste plattegrond/wegwijzer (toen nog Rondje Oude Stad) uit met zo’n dertig deelnemers of zoals directeur Ronald Zweserijn ze ‘t liefst noemt, partners. Het Rondje gaf een idee van de diversiteit aan winkels en horeca op de Zeedijk, de Nieuwmarkt, de Antoniebree, de Hoogstraten, de Oude Doelen- en Damstraat en weer terug naar de Zeedijk via de Warmoesstraat.

Het Rondje bleek een groot succes, zo groot dat er zich steeds meer partners aanmeldden waaronder ook ondernemers buiten het gebied zodat de naam de lading niet meer geheel dekte. Amsterdam Oude Stad werd de nieuwe naam en inmiddels is de organisatie uitgegroeid tot een belangrijk toeristisch informatiecentrum waar niet alleen de plattegrond/wegwijzer de bezoekers wegwijs maakt in hartje Amsterdam maar ook een heel scala van uitstapjes en kleinschalige evenementen in de oude binnenstad worden aangeboden.

Tegenwoordig laten meer dan 120 partners op de website amsterdamoudestad.nl  hun kwaliteiten zien en om de saamhorigheid onder alle betrokkenen te benadrukken, organiseert Amsterdam Oude Stad twee keer per jaar een themamiddag die ingevuld wordt door één of meerdere partners.

Afgelopen week was er weer zo’n middag die deze keer werd gehouden in restaurant De Kroonprins op de Prins Hendrikkade en alles stond nu in het teken van de VOC. Na het eerste drankje in de Groote Swaen en de kennismaking met waardin Griet werd het gezelschap door kapitein Ronald naar zijn ‘schip’ gedirigeerd, een ruimte achterin het restaurant met het interieur van een oude driemaster. Onder luid gejoel werd daar de pubquiz gehouden met uiteraard hapjes en drankjes en als extraatje een glaasje ‘Roosje zonder doornen’ van likeurstoker Wynand Fockink. Het team van In de Waag won, maar alle deelnemers bleken een behoorlijk historisch besef te hebben van de stad. Naast de waardin van de Groote Swaen kwamen er nog een paar dames uit de VOC-tijd iets over hun leven vertellen. Al met al weer een geslaagde middag die afgesloten werd door kapitein Ronald die bekend staat om zijn befaamde speeches. Tot opluchting van velen hield hij het betrekkelijk kort deze keer.

Het VOC uitstapje is een samenwerkingsproject van Hans Dikker, de directeur van Prins Hendrik, en Ingrid Marsman van City Culture Tours. Ingrid, voor geen kleintje vervaard, doet al jarenlang historisch getinte tours door de oude binnenstad. Befaamd is haar Rembrandt-tour maar ook de VOC tour is een graag gewild uitje voor gezelschappen van 15 tot 50 personen. Het arrangement bestaat onder meer uit Oudhollandse lekkernijen, een jeneverproeverij, een viergangen diner in ‘het vooronder van het oude VOC schip’ en de verschijning van verschillende typetjes uit de VOC tijd met een klein lesje geschiedenis voor binnenlandse en buitenlandse bezoekers. Na dit lesje zal de VOC tijd nooit meer alleen een geschiedenis van uitsluitend mannen zijn.

(Kijk voor hier voor meer info over de VOC Tour)

Wat zeg je me nou?

Kreeg net van mijn bank een uitnodiging voor het bijwonen van een tentoonstelling. Moest me daarvoor aanmelden met een formulier waarop ik een aantal gegevens diende in te vullen. Alle vragen waren in het Engels. Op de sportschool hoeft er van de twintig aanwezigen maar één niet Nederlandstalig te zijn en de les wordt in het Engels gegeven. De Coffee Company heeft coffee credits voor de vaste klanten. Een soort strippenkaart waarmee je koffie tegen een gereduceerd bedrag kunt verkrijgen in size S, M of L.

Er zijn restaurants in de binnenstad waar je in het Engels begroet wordt en waar niemand Nederlands spreekt. Daar komt nog bij dat van de meeste medewerkers het Engels ook niet hun moedertaal is en als dan het steenkolenengels van de Nederlandse bezoeker eveneens niet helemaal toereikend is, ontstaat verwarring en ongenoegen.

Wat is het toch raar dat we van iedereen die in ons land wil wonen en werken verwachten dat ze onze taal spreken maar dat we het bijna gewoon gaan vinden om in de horeca, de grote warenhuizen en op steeds meer websites in een andere taal te worden toegesproken.

Onze taal is doorspekt met anderstalige woorden en soms is het gewoon ook gemakkelijk om een Engels woord te gebruiken omdat er in het Nederlands geen goed alternatief voor bestaat. Bovendien is er in de afgelopen jaren met de ict en de sociale media een hele sector bijgekomen die veel in het Engels communiceert. En, vloeken in een andere taal klinkt veel minder erg.

Toch zou ik ervoor willen pleiten dat we in deze stad standaard in onze eigen taal aangesproken worden  net als in de rest van ons land. Buiten de Randstad zal er nauwelijks een andere taal gesproken worden dan Nederlands. Soms onder elkaar in een voor de meeste stedelingen onverstaanbaar dialect, maar dan nog, we hebben allemaal, ook de Limburgers en Friezen met hun eigen taal, het ABN op school geleerd.

Natuurlijk is het mooi dat toeristen waar ze ook vandaan komen hier bij ons het gevoel hebben begrepen te worden en is het Engels een universele taal maar het zou toch jammer zijn als wij hier in Amsterdam in steeds meer winkels en horecagelegenheden niet meer in onze eigen taal terecht kunnen. Het Nederlands is buitengewoon veelzijdig met oneindig veel mooie woorden en fraaie synoniemen voor één en hetzelfde begrip. Ieder jaar komen er weer nieuwe woorden bij. Soms een verbastering uit een andere taal en soms gewoon van de straat. Er wordt gezegd dat we te weinig naar elkaar luisteren. Okay, maar dat moet je elkaar ook kunnen verstaan.

Huis de Pinto: van Patriciërswoning naar Cultuurhuis

Het uit begin zeventiende eeuw daterende Huis de Pinto werd in de afgelopen vier eeuwen meermalen door de sloophamer bedreigd maar zie, anno 2017 staat dit monumentale pand in de Antoniebreestraat nog steeds fier recht overeind. Sterker nog, dankzij een initiatief van een groep bewoners uit de buurt is Huis de Pinto een bruisend cultureel centrum geworden waar je voor een zeer redelijke entreeprijs (en soms zelfs gratis) naar mooie muziek, klassiek, pop of werelds, kan luisteren, een lezing kan bijwonen, films bekijken of foto- en schilderexposities bezichtigen. Ook voor kinderen zijn er regelmatig voorstellingen. Verder kun je bijna dagelijks naar binnen lopen om in de leeszaal een boek, tijdschrift of krant te lezen.

Door de eeuwen heen heeft Huis de Pinto tal van functies geherbergd. Het oorspronkelijke woonhuis werd door een bewindvoeder van de VOC gebouwd recht tegenover de ingang van het Zuiderkerkhof. Het huis is gebouwd op een stuk of zes percelen en bestond uit het dubbele woonhuis en een groot pakhuis aan de achterzijde bij de Snoekjesgracht met een stal en een koetshuis. De buurt stond in die dagen als artistiek bekend vanwege de vele kunstschilders en kunsthandelaren die hier woonden. Aan de andere kant van de Sint Antoniesluis bevond zich de jodenbuurt met winkels, marktkramen, scholen en synagogen.

Tegen het eind van de zeventiende eeuw liet toenmalige eigenaar David de Pinto het pand grondig verbouwen. De buitenkant werd verfraaid met een zandstenen gevel en vanaf die tijd stond het pand bekend als het Huis de Pinto. Het bleef nog tot halverwege de achttiende eeuw in handen van de familie. De nieuwe eigenaar was een apotheker die de stal, het koetshuis en het pakhuis apart doorverkocht en alleen het woonhuis behield. Zo tegen het einde van de negentiende eeuw kwam het voormalige patriciërshuis leeg te staan waarna zich er diverse bedrijfjes en werkplaatsen vestigden. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden de huizen van weggevoerde Joden in de omgeving grotendeel gesloopt vanwege het grote tekort aan brandhout gedurende de ijskoude winter van 1944/45. Toen aan het eind van de oorlog de meeste joodse bewoners niet meer terugkeerden, werden vele ontmantelde en verkrotte woningen gesloopt. Het Huis de Pinto bleef staan maar werd in de zestiger jaren van de vorige eeuw door de gemeente gekocht om te kunnen slopen voor de aanleg van een vierbaans snelweg dwars door de Nieuwmarktbuurt. Daarbij had het bestuur grootse plannen met de buurt. Hier zou hoogbouw verrijzen met hotels en kantoren. De aanleg van de metro paste daar precies bij.

Gelukkig is het nooit zover gekomen. De buurt kwam in opstand en de geplande snelweg stopte abrupt op de Sint Antoniesluis. Het beeldje van de schildpad op de sluis markeert de plek waar met de snelweg gestopt werd. Huis de Pinto werd gekraakt door de vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad en een paar jaar daarna kwam het pand in handen van het Amsterdams Monumenten Fonds. Die liet het vervallen gebouw restaureren waarna het op de lijst van rijksmonumenten kwam te staan. Sinds 1998 is het pand in handen van Stadsherstel.

Lange tijd heeft de OBA (Openbare Bibliotheek) in Huis de Pinto een door de buurt zeer gewaardeerd filiaal gehad. Toen dat in 2012 werd opgeheven, leek het er op dat Huis de Pinto zijn functie voor de buurt zou gaan verliezen. Maar deze keer wist een groep betrokken studenten, samen met buurtbewoners, het Huis de Pinto voor de buurt te behouden met aantrekkelijke voorstellingen en exposities die maandelijks wisselen. Zo staan er voor maart een tweetal films op het programma: 8 maart vrouwendag met “Facing Mirrors” en op 12 maart “Fukushima mon Amour”.

Kijk voor het hele programma en aanvangstijden op de site van Huis de Pinto.

(bron o.a. Wikipedia, bron foto www.huisdepinto.nl)

Do NOT follow this link or you will be banned from the site!